Cách xác định và khắc phục hình phạt của Google

Việc thứ hạng giảm mạnh có thể khiến bạn bối rối và nản lòng. Điều này cũng có thể khiến website của bạn mất đi một lượng khách hàng tiềm năng hoặc lợi nhuận đáng kể. Nếu bạn không có kiến thức chuyên môn hoặc phương tiện để nhanh chóng khắc phục vấn đề, nguồn thu nhập trong tương lai của công ty có thể gặp nguy hiểm.

Bước đầu tiên để phục hồi sau khi thứ hạng giảm mạnh là xác định loại hình phạt bạn đang gặp phải. Tùy vào loại hình phạt, bạn sẽ cần thực hiện một loạt bước rất khác nhau để lấy lại traffic và thứ hạng.

Nhìn chung, bạn có thể chia hình phạt thành hai nhóm: thủ công và thuật toán:

Tác vụ thủ công

Hình phạt thủ công (Google gọi là “manual action”) là trường hợp nhóm chống spam trên web của Google đánh dấu trang web của bạn theo cách thủ công vì vi phạm trực tiếp nguyên tắc của Google, sau đó hạ thứ hạng trang web hoặc cấm hoàn toàn website của bạn.

Bạn có thể dễ dàng nhận biết manual action vì Google sẽ gửi thông báo cho bạn qua Webmaster Tools. Sau khi xác minh quyền sở hữu website trong Webmaster Tools, hãy mở menu thả xuống “Search Traffic” và nhấp vào “Manual Actions.” Tại đây, Google sẽ cho bạn biết cụ thể loại hình phạt bạn đang gặp phải.

Các nguyên nhân dẫn đến hình phạt thủ công gồm:

• Liên kết không tự nhiên (đây có lẽ là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến manual action)
• Thin Content
• Website bị hack
• Spam thuần túy hoặc spam do người dùng tạo
• Cloaking hoặc chuyển hướng lén lút
• Văn bản ẩn hoặc nhồi nhét keyword
• Structured markup mang tính spam

Manual action có thể áp dụng một phần (chỉ ảnh hưởng đến một số trang trên website) hoặc trên toàn site (áp dụng cho toàn bộ domain của bạn).

Để xem danh sách đầy đủ các manual action cùng mô tả chi tiết từng mục, truy cập trang hỗ trợ của Google.

Hình phạt thuật toán

Về mặt kỹ thuật, hình phạt thuật toán không phải là một hình phạt. Thay vào đó, đây là thay đổi trong thuật toán của Google, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thứ hạng website của bạn. Những “penalties” này có thể khiến thứ hạng giảm nhẹ hoặc làm Organic Traffic sụt giảm nghiêm trọng, khiến website của bạn bị đẩy xuống nhiều trang trên SERP (trang kết quả của công cụ tìm kiếm). Việc xác định những hình phạt này khó hơn đáng kể vì Google sẽ không gửi thông báo.

Thông thường, hình phạt thuật toán sẽ liên quan đến một trong các thuật toán lớn của Google: Panda hoặc Penguin.

Cách khắc phục hình phạt Manual Action

Vì Google sẽ cho bạn biết chính xác loại hình phạt thủ công mà bạn phải chịu, việc khắc phục vấn đề thường khá đơn giản và gồm 2 bước chính:

1. Khắc phục vấn đề trên website

Hầu hết các cách khắc phục hình phạt thủ công đều khá rõ ràng:

Manual Action: link không tự nhiên

Cách khắc phục: Kiểm tra và dọn dẹp các link trỏ đến website, yêu cầu những website spam gỡ link trỏ đến bạn, rồi gửi Disavow cho những link không thể gỡ.

Manual Action: Thin Content

Cách khắc phục: Bổ sung nội dung phù hợp hơn cho website và cải thiện UX của trang.

Manual Action: website bị hack

Cách khắc phục: Xóa các trang bị hack hoặc phần website bị ảnh hưởng.

Manual Action: Spam thuần túy hoặc spam do người dùng tạo

Cách khắc phục: Xóa nội dung spam và thay bằng nội dung hữu ích cho người dùng.

Manual Action: Cloaking hoặc redirect lén lút

Cách khắc phục: Dùng công cụ “Fetch as Google” trong Webmaster Tools để đảm bảo người dùng và bot của Google nhìn thấy cùng một nội dung, hoặc xóa các redirect không hợp lệ có thể bị xem là không cần thiết hoặc có tính thao túng.

Manual Action: Văn bản ẩn hoặc nhồi nhét keyword

Cách khắc phục: Kiểm tra mã nguồn trang và CSS để đảm bảo bạn không ẩn keyword hoặc nội dung, đồng thời xóa meta keywords nếu bạn đang lạm dụng chúng. Viết lại nội dung nhồi nhét keyword, tập trung vào người dùng thay vì thao túng thứ hạng.

Manual Action: Structured Markup spam

Cách khắc phục: Đảm bảo markup của bạn tuân thủ nguyên tắc về rich snippet của Google và xóa mọi markup gây hiểu lầm hoặc bị ẩn. Dùng công cụ kiểm tra rich snippet của Google để kiểm tra tất cả markup.

2. Gửi yêu cầu xem xét lại

Sau khi khắc phục các vấn đề khiến website bị phạt thủ công, bạn cần gửi yêu cầu xem xét lại cho nhóm chống spam trên web của Google. Việc này giúp họ biết bạn đã tuân thủ nguyên tắc của Google và cho rằng hình phạt nên được gỡ bỏ. Không có cách viết yêu cầu xem xét lại nào là đúng hay sai, nhưng bạn có thể làm một số việc sau để tăng cơ hội được gỡ hình phạt:

• Hãy trung thực: Nếu hình phạt bắt nguồn từ những sai sót bạn từng mắc phải, hãy thừa nhận chúng. Nếu vấn đề do một công ty hoặc nhân viên SEO cũ gây ra, hãy nói rõ điều đó với Google.
• Ghi lại công việc của bạn: Hãy ghi chép tỉ mỉ những việc bạn đang làm để khắc phục vấn đề.
• Tạo một tài liệu Google Docs ghi lại tất cả các bước bạn đang thực hiện để dọn dẹp website, sau đó liên kết đến tài liệu này trong yêu cầu xem xét lại để Google thấy mọi nỗ lực của bạn.
• Thể hiện kiến thức và sự thấu hiểu: Hãy cho Google biết bạn hiểu lý do nhận hình phạt thủ công và sẽ nỗ lực đảm bảo website không vi phạm bất kỳ quy định nào về spam trên web trong tương lai.
• Hãy minh bạch: Ký tên vào yêu cầu xem xét lại và cung cấp thông tin liên hệ. Việc dùng họ tên đầy đủ và thông tin liên hệ đáng tin cậy hơn nhiều so với gửi yêu cầu ẩn danh.

Sau khi viết xong yêu cầu xem xét lại, hãy vào mục Manual Actions trong Webmaster Tools và nhấp vào “Request a review” để gửi yêu cầu. Trong vòng vài tuần, bạn sẽ nhận được email thông báo cho biết hình phạt thủ công đã được gỡ bỏ hay bạn cần làm thêm để khắc phục vấn đề.

Không hiếm trường hợp yêu cầu xem xét lại đầu tiên bị từ chối nếu bạn chưa cho Google thấy mình đã cố gắng hết sức để khắc phục vấn đề. Vì vậy, hãy dành thời gian xử lý website thật tốt trước khi gửi yêu cầu. Nếu yêu cầu đầu tiên bị từ chối, bạn có thể gửi lại. Tuy nhiên, hãy làm thật kỹ ngay từ lần đầu để quy trình không kéo dài.

Khắc phục hình phạt thuật toán

Vì hình phạt thuật toán không đi kèm thông báo trực tiếp từ Google nên thường khó xác định và khắc phục hơn nhiều. Tìm ra vấn đề trên website sẽ đòi hỏi bạn phải điều tra kỹ lưỡng, vì vậy có thể bạn nên thuê chuyên gia SEO hỗ trợ.

Phần lớn hình phạt thuật toán bắt nguồn từ vấn đề với hai thuật toán. Một là thuật toán Google Penguin, xử phạt website có hồ sơ link spam hoặc mang tính thao túng. Thuật toán còn lại là Google Panda, xử phạt website có nội dung mỏng, trùng lặp hoặc spam.

Để xác định nguyên nhân gây ra vấn đề, bạn nên tham khảo danh sách các thay đổi thuật toán lớn. Danh sách này giúp bạn tìm mối tương quan có thể có giữa mức sụt giảm traffic và các bản cập nhật thuật toán cụ thể. Chắc chắn Moz cung cấp danh sách toàn diện nhất về các thay đổi thuật toán kèm ngày tháng và giải thích về từng bản cập nhật.

Trước tiên, hãy xem số liệu thống kê website trong Google Analytics hoặc Semrush để xác định ngày traffic sụt giảm. Ảnh chụp màn hình Semrush này là của một khách hàng tìm đến chúng tôi để nhờ hỗ trợ khôi phục traffic sau khi mất gần 100% khả năng hiển thị tự nhiên vào tháng 10 năm 2013.

Khi đối chiếu đợt sụt giảm traffic vào tháng 10 năm 2013 với danh sách các bản cập nhật thuật toán của Moz, chúng tôi nhận thấy nhiều khả năng khách hàng này đã bị ảnh hưởng bởi bản cập nhật Penguin 2.1, được triển khai vào ngày 4 tháng 10 năm 2013. Dựa trên thông tin này, chúng tôi chạy báo cáo DTOX của Link Research Tools và phát hiện hàng chục nghìn liên kết spam do một công ty SEO cũ xây dựng. Để giúp khách hàng này khôi phục, chúng tôi biết mình cần bắt đầu quá trình làm sạch hồ sơ liên kết của họ.

Khắc phục hình phạt từ thuật toán Penguin

Khi xác định được các vấn đề về thứ hạng có liên quan đến Google Penguin, bạn cần bắt đầu quá trình làm sạch hồ sơ liên kết của mình. Vì thuật toán Google Penguin trừng phạt các website có hồ sơ liên kết spam, bạn cần xóa những liên kết xấu trỏ đến website của mình. Để thực hiện công việc này kỹ lưỡng nhất có thể, tôi đề xuất thu thập dữ liệu liên kết từ nhiều nguồn nhất có thể, chẳng hạn như Ahrefs, Webmaster Tools và Link Research Tools, sau đó gộp tất cả liên kết vào một bảng tính.

Đây là ảnh chụp màn hình từ quy trình xử lý mà chúng tôi đã thực hiện cho một khách hàng:

Khi xem xét danh sách các liên kết xấu đã tìm thấy, hãy theo dõi domain, thời điểm bạn liên hệ với quản trị viên website để yêu cầu họ gỡ liên kết, thông tin liên hệ của quản trị viên và ngày liên hệ.

Thông thường, tôi sẽ gửi email cho website có chứa liên kết xấu và lịch sự yêu cầu họ gỡ liên kết đó. Nếu đã liên hệ hai lần mà họ vẫn chưa gỡ liên kết hoặc phản hồi, tôi sẽ thêm domain đó vào danh sách Disavow. Sau khi chủ động liên hệ với quản trị viên website và gỡ thủ công nhiều liên kết độc hại nhất có thể, bạn nên gửi các liên kết còn lại cho Google dưới dạng tệp Disavow.

Tệp Disavow là danh sách domain hoặc URL cho Google biết rằng bạn không muốn những liên kết này ảnh hưởng đến thứ hạng của mình. Hãy nhớ rằng Disavow là thao tác rất nghiêm trọng; nếu thực hiện sai, thao tác này có thể gây hại cho thứ hạng của bạn. Hãy cẩn trọng và tham khảo ý kiến chuyên gia nếu bạn không chắc nên làm gì.

Khôi phục sau Penguin không thể diễn ra chỉ sau một đêm

Sau khi làm sạch hồ sơ liên kết và gửi tệp Disavow, bạn cần kiên nhẫn chờ Google crawl lại các liên kết của mình. Tôi từng chứng kiến quá trình khôi phục sau Penguin mất từ vài tuần đến hơn một năm. Website này mất khoảng 15 tháng mới khôi phục được toàn bộ traffic trước khi bị hình phạt thuật toán.

Kiểm tra On Page / Google Panda

Nếu hồ sơ backlink của bạn sạch và bạn cho rằng vấn đề thứ hạng liên quan đến Panda hoặc tối ưu hóa on-page thay vì Penguin, bạn cần kiểm tra kỹ lưỡng website để tìm mọi vấn đề tiềm ẩn. Bạn cần rà soát website thủ công để tìm các trang có nội dung có thể bị xem là spam hoặc Thin Content. Khi kiểm tra website thủ công, hãy chú ý đến những yếu tố sau:

• Nội dung đạo văn
• Thin Content
• Duplicate Content xuất hiện trên nhiều trang
• Header tag được tạo kém (nhiều h1 trên một trang)
• Page title trùng lặp trên nhiều trang
• Meta description trùng lặp
• HTML hoặc CSS dư thừa hay không cần thiết trong code
• URL slug bị spam hoặc tối ưu hóa quá mức
• Website hoặc theme được xây dựng kém, khiến Google bot khó crawl website của bạn
• File Robots.txt chặn các tài nguyên quan trọng của website
• Các trang dư thừa đã được index nhưng người dùng không thể tìm thấy thông qua điều hướng
• Quá nhiều quảng cáo (đặc biệt là ở phần đầu trang)

Ngoài ra, trên web còn có nhiều công cụ giúp audit website để tìm các vấn đề tiềm ẩn mà bạn có thể đã bỏ sót; một trong những công cụ đáng tin cậy nhất chính là Google. Trong Webmaster Tools có một mục tên là “HTML Improvements” giúp bạn phát hiện các vấn đề tiềm ẩn trên website. Trong ví dụ này, tôi phát hiện 3 trang trên website có title tag trùng lặp và cần được cập nhật:

Vì có rất nhiều yếu tố on-page có thể khiến website gặp vấn đề với Panda, bạn cần kiểm tra kỹ lưỡng và kiên nhẫn trong quá trình khắc phục. Hãy chạy càng nhiều lượt audit càng tốt để xác định các vấn đề tiềm ẩn, đồng thời đảm bảo bạn hiểu rõ các nguyên tắc của Google khi sửa website.

Kết luận

Đáng tiếc là không có cách dễ dàng nào để xác định hoặc khắc phục hình phạt của Google. Lấy lại thiện cảm của Google tốn thời gian và thường gây nản lòng, nhưng nếu nỗ lực, bạn sẽ có thể trở lại vị trí trước khi bị phạt. Làm chuyên gia SEO, chúng ta phải luôn cập nhật những tiến bộ mới trong ngành và các thuật toán (chẳng hạn như bản cập nhật thuật toán mobile sắp tới) để tránh gặp vấn đề nghiêm trọng về thứ hạng trong tương lai.

Dù bạn bị phạt thủ công hay do thuật toán, bởi Penguin hay Panda, sự kiên trì và một chút nhẫn nại sẽ giúp bạn trở lại vị trí dẫn đầu.