Khoảng chú ý trung bình có đang ngày càng ngắn lại? “Khoảng chú ý của cá vàng” có thật không?
Trái với quan niệm phổ biến, thực tế không có bằng chứng cho thấy khoảng chú ý của mỗi người đang thu hẹp. Thực tế,lầm tưởng về khoảng chú ý của cá vàng đã tồn tại khoảng 20 năm. Kể từ đó, khoảng chú ý của cá vàng thật đã tăng một cách khó hiểu từ 5 lên 9 giây trong các cuộc thảo luận phổ biến, trong khi người ta cho rằng khoảng chú ý của con người đã giảm từ 12 xuống 8 giây.
Vậy những người sáng tạo nội dung và chuyên gia SEO thực sự nên quan tâm điều gì khi muốn thu hút sự chú ý của mọi người?
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu một số cơ sở khoa học về khoảng chú ý và cách chúng liên quan đến những thách thức trong SEO.
Khoảng chú ý là gì? (Và cơ sở khoa học đằng sau nó)
Merriam Webster định nghĩa khoảng chú ý là khoảng thời gian một người (hoặc một nhóm người) có thể tập trung hoặc duy trì sự quan tâm.
Theo Yale Journal of Biology and Medicine giải thích:
“The cognitive ability to allocate our attention selectively allows us to prioritize only some elements of the environment while filtering out others.”
Khoảng chú ý của chúng ta phụ thuộc vào cả yếu tố bên trong lẫn bên ngoài. Yếu tố bên trong bao gồm di truyền và sinh học con người, còn yếu tố bên ngoài là những thành phần trong môi trường mà ta chọn tập trung vào hoặc gạt sang một bên.
Điều khiến chúng ta khó duy trì sự chú ý lâu hơn là vô số yếu tố gây xao nhãng cản trở.
Dù các nghiên cứu về việc khoảng chú ý của con người có thu hẹp ở cấp độ sinh học hay không vẫn chưa đưa ra kết luận, không thể phủ nhận rằng các yếu tố gây xao nhãng ngày càng phổ biến, đặc biệt là trên máy tính hoặc điện thoại thông minh.
The Guardian đã đưa tin vài năm trước về một nghiên cứu tìm hiểu những thay đổi trong mức độ chú ý chung trên toàn cầu. Nghiên cứu cho thấy lượng thông tin dồi dào có tương quan với tốc độ thay đổi ngày càng tăng trong sự chú ý chung. Ví dụ:
“When looking into the global daily top 50 hashtags on Twitter, the scientists found that peaks became increasingly steep and frequent: In 2013 a hashtag stayed in the top 50 for an average of 17.5 hours. This gradually decreases to 11.9 hours in 2016.”’
Tuy nhiên, chúng ta cũng nhận thấy mức tiêu thụ nội dung dài đang tăng lên. Khi tập trung vào điều gì đó mà họ thực sự quan tâm đến, họ sẽ không dễ bị phân tâm. Nội dung dài vẫn phát triển tốt, miễn là có giá trị và hấp dẫn.
Ví dụ, vào năm 2006, chỉ 22% dân số trưởng thành tại Mỹ đang nghe podcast so với 75% vào năm 2020.
Điều tương tự cũng đúng với video. Năm 2006, độ dài trung bình của một video YouTube là khoảng 2,4 phút, so với 15,1 phút vào năm 2018. Vậy tại sao các video TikTok ngắn lại thành công đến thế?
Về cơ bản, giải trí cho mọi người trên TikTok là một chuyện, còn giải thích những chủ đề phức tạp như vật lý trên YouTube lại là chuyện hoàn toàn khác. Tuy vậy, bạn có thể làm cả hai: đăng một video dài hơn, mang tính học thuật trên YouTube và đăng video thí nghiệm khoa học dài 60 giây trên TikTok. Như vậy, bạn chỉ cần điều chỉnh nội dung một cách khéo léo cho phù hợp với từng nền tảng để thu hút khán giả đúng cách.
Vì sao Attention Span là chỉ số khó đo lường
Attention span không phải là một giá trị tuyệt đối, mà thay đổi tùy theo độ tuổi và bối cảnh của mỗi người. Việc mù quáng rút ngắn nội dung trên mọi kênh, cũng như trình bày quá nhiều chi tiết, không nên là mục tiêu tối thượng của bạn — điều đó chẳng mang lại lợi ích gì. Ý tưởng, bối cảnh và user intent đóng vai trò rất lớn khi nói đến attention span.
Ví dụ, bài đăng trên social media về một podcast mới nên ngắn gọn nhưng vẫn nêu bật rõ giá trị đối với người dùng, qua đó tăng khả năng họ nhấp vào liên kết đến podcast. Bài đăng cần nổi bật trong newsfeed bất tận trên mạng xã hội, vì feed liên tục tràn ngập những yếu tố gây xao nhãng mới (bài đăng). Đây là một ví dụ về cách attention span hoạt động.
Một ví dụ khác là khi người dùng nhấp vào liên kết trong bài đăng trên social media và bắt đầu nghe podcast — lúc này, mức độ tập trung của họ đạt đỉnh vì họ chỉ đang muốn xác định liệu podcast có thực sự thú vị như lời giới thiệu trong bài đăng trên social media hay không.
Cuối cùng, hãy cùng xem xét kỹ hơn về video. Chúng ta thấy định dạng video ngắn đã trở nên phổ biến đến mức nào, đặc biệt là với những người từ 16–24 tuổi. Điều thú vị là số liệu cho thấy người dùng dành trung bình 52 phút mỗi ngày trên TikTok — gần bằng thời lượng bạn có thể dành để xem một tập phim yêu thích trên nền tảng streaming.
Attention span trong cả hai trường hợp đều giống nhau, nhưng định dạng nội dung, cách phân phối và user intent lại khác biệt. Người dùng TikTok tiếp nhận những mẩu nội dung nhỏ trong một khoảng thời gian dài, còn đối tượng mục tiêu của một chương trình trực tuyến thì tiếp nhận một phần nội dung lớn hơn nhiều trong khoảng thời gian gần như tương đương. Cả hai đều hiệu quả vì người dùng tương tác với nội dung.
Những yếu tố gây xao nhãng trực tuyến phổ biến nhất là gì?
SERP của Google cho Search Query 'travel' trông như thế nào vào năm 1999, với 14994 kết quả
Có phải ngày càng có nhiều yếu tố gây xao nhãng, khiến các marketer khó giữ được sự chú ý của người đọc hơn không? Trong những năm qua, SERP đã thay đổi đáng kể. Dưới đây là một số Rich Result mà người dùng có thể thấy sau khi nhấn nút Search:
Tin nổi bật
Câu trả lời tức thì
Các gói hình ảnh và video
Carousel trên Twitter
Quảng cáo PPC
Quảng cáo, v.v.
SERP của Google cho Search Query 'travel' trông như thế nào vào năm 2020, với hơn 5 tỷ kết quả
Các Rich Result này có thể xuất hiện theo nhiều cách kết hợp khác nhau trên cùng một trang. Một số kết quả sẽ khiến người dùng xao nhãng, trong khi những kết quả khác lại cung cấp chính xác điều họ muốn. Người dùng sẽ phải dành thời gian tìm kiếm thông tin phù hợp giữa những yếu tố gây xao nhãng. Vì vậy, các marketer kỹ thuật số nên nghiên cứu sự hiện diện của các SERP feature trong danh sách keyword mục tiêu và lên kế hoạch tối ưu cho hoặc xoay quanh những khối đặc biệt đó trên SERP.
Với SEO, trước tiên chúng ta phải đối mặt với thách thức tìm ra đối tượng phù hợp nhất cho nội dung của bạn. Bạn có thể thực hiện việc này bằng cách nghiên cứu keyword để tìm những truy vấn phù hợp nhất với sản phẩm hoặc dịch vụ bạn cung cấp.
Tiếp theo, thách thức thứ hai là giữ chân họ trước mọi yếu tố gây xao nhãng trên SERP — từ các liên kết organic khác, SERP feature cho đến quảng cáo. Bạn có thể làm điều này bằng cách tối ưu title và description, triển khai schema và thể hiện sự đồng cảm để nổi bật trên SERP.
Ngoài ra, một số yếu tố trên website không thân thiện với người dùng có thể thử thách sự kiên nhẫn của họ, chẳng hạn như:
Trang tải chậm
Những đoạn văn bản dài dằng dặc
Quảng cáo hiển thị và banner
Phải nhấp qua nhiều trang mới đến được nội dung bạn cần (click depth cao)
Hình ảnh và liên kết bị hỏng
Cửa sổ bật lên và hình ảnh quá lớn
Để xử lý những yếu tố có thể thử thách sự kiên nhẫn của người dùng, bạn nên thường xuyên kiểm tra website để đảm bảo website hoạt động nhanh, không có liên kết hay trang bị hỏng và thân thiện với người dùng.
Cách giữ sự chú ý của người dùng bằng SEO
Bạn có thể vượt qua thách thức giữ sự chú ý của người đọc bằng cách áp dụng những nguyên tắc kể chuyện đã được kiểm chứng theo thời gian.
John Steinbeck đã nói một cách súc tích khi khuyên chúng ta luôn viết cho một “audience of one.”
“Forget your generalized audience. In the first place, the nameless, faceless audience will scare you to death and in the second place, unlike the theatre, it doesn’t exist. In writing, your audience is one single reader. I have found that sometimes it helps to pick out one person—a real person you know, or an imagined person and write to that one.”
Cách điều chỉnh chiến lược SEO phù hợp với khả năng tập trung của người dùng
Khi bạn viết (hoặc làm podcast, vlog, v.v.) như thể đang nói với một nhóm đông người mơ hồ thuộc đối tượng mục tiêu, bạn có thể khó thực sự đồng cảm với đám đông tưởng tượng ấy và viết một cách tự nhiên.
Thay vào đó, hãy viết như thể bạn đang trò chuyện với một người bạn. Nếu làm SEO, bạn đang giúp người bạn ấy tìm thứ họ vốn đã muốn tìm.
Theo lời của Ann Handley:
“Assume the reader knows nothing, but don’t assume the reader is stupid.”
Dưới đây là một số mẹo và hướng dẫn giúp bạn điều chỉnh nỗ lực SEO cũng như việc sáng tạo nội dung cho phù hợp với khoảng thời gian chú ý của người dùng.
Cách đồng cảm với khán giả và giữ chân sự chú ý của họ:
Đặt câu hỏi và lắng nghe khán giả
Tạo khảo sát trên mạng xã hội
Tìm hiểu mục tiêu, sở thích và cả những thú vui của khán giả
Xin phản hồi về sản phẩm/website của bạn
Đảm bảo mỗi nội dung đều mang lại giá trị cho đúng đối tượng
Tránh quảng bá quá đà
Tránh viết quá dài dòng
Trình bày nội dung dễ đọc lướt — thêm tiêu đề và danh sách
Thêm mốc thời gian và chương vào video
Dùng GIF và hình ảnh khi phù hợp, nhưng đừng lạm dụng
Cách thu hút sự chú ý bằng SEMrush:
Nghiên cứu bằng Keyword Magic Toolvà Topic Research để tìm các câu hỏi cụ thể, Long-tail Keyword và chủ đề thịnh hành mà khán giả của bạn quan tâm.
Lắng nghe thảo luận trên mạng xã hội bằng Social Media Toolkit.
Kết nối Facebook của bạn với Social Media Analytics để xem thông tin nhân khẩu học và số liệu về khán giả trên mạng xã hội (thời điểm họ trực tuyến, độ tuổi/giới tính, v.v.).
Lên lịch bài đăng trong Social Media Poster để xin phản hồi từ người theo dõi.
Tìm hiểu cách các đối thủ cạnh tranh trên mạng xã hội thu hút nhóm khán giả chung của bạn và khám phá phản ứng của mọi người với những bài đăng nổi bật của họ bằng Social Media Tracker.
Sử dụng SEO Writing Assistant để kiểm tra khả năng dễ đọc, giọng điệu và nhiều yếu tố khác của nội dung, đảm bảo nội dung thân thiện với người đọc.
Thiết lập công cụ Brand Monitoring để xem khán giả đang nói gì về tên thương hiệu hoặc chủ đề liên quan đến doanh nghiệp của bạn; các lượt đề cập được cập nhật hằng ngày.
Kết nối tài khoản Google Analytics của bạn với Content Audit để xem các trang nội dung trên website có Bounce Rate cao cùng những chỉ số hiệu suất nội dung khác.
Một số chỉ số giúp bạn đánh giá website giữ được sự chú ý của người dùng tốt đến đâu, thay vì khiến họ xao nhãng, gồm có:
Bounce Rate
Tỷ lệ thời gian trên trang so với số từ thấp
Tốc độ tải trang
Thời lượng phiên
Tỷ lệ phát video và mức độ tương tác
Bạn có thể đo lường các chỉ số này bằng Google Analytics, YouTube Analytics và Content Audit của SEMrush.
Cách thu hút sự chú ý bằng nội dung hấp dẫn với các công cụ SEMrush
Attention Span và SEO: Hỏi đáp cùng chuyên gia
Chúng tôi đã hỏi một số người bạn trong ngành SEO về quan điểm của họ và nhận được những lời khuyên rất hữu ích.
Hỏi: Theo bạn, khoảng thời gian tập trung chú ý của mọi người đang thay đổi như thế nào trước những hành động của Google trên web?
Ric Rodriguez, Trưởng bộ phận Search tại VASHI:
Trước đây, chúng ta phải tiếp cận dữ liệu mới qua các định dạng dài vì đó là tất cả những gì sẵn có – sách, báo, v.v. – nhưng giờ đây, chúng ta mang theo bên mình một thiết bị nhỏ luôn được kết nối và suy nghĩ thay cho chúng ta.
Trong khi các công cụ này đổi mới về định dạng, công cụ tìm kiếm đang tận dụng sự thay đổi trong kỳ vọng của chúng ta—một thay đổi đã diễn ra từ khi Internet ra đời: nhu cầu có câu trả lời ngay lập tức, với các dịch vụ thông minh mới đóng vai trò chất xúc tác.
Remco Tensen, Nhà sáng lập kiêm Technical SEO Consultant tại Remco Tensen Consulting:
Rất khó xác định nguyên nhân thực sự. Chúng ta đang nhìn nhận mọi việc theo chiều ngược lại, dẫn đến những giả định sai lầm. Khó có thể nói yếu tố nào đến từ văn hóa, yếu tố nào hình thành qua quá trình rèn luyện, và yếu tố nào chỉ đơn giản là phản ứng mới được ghi nhận trước một điều chưa từng được thử nghiệm.
Abhiraj Das Ghosh, Digital Marketer kiêm Strategist:
Vì công cụ tìm kiếm đã tích hợp các tính năng như "Zero Result" và những dữ liệu vi mô khác, người tìm kiếm giờ đây dựa nhiều hơn vào các thao tác thay vì truy cập website.
Ví dụ, gần đây chúng tôi đã triển khai schema trên website của một khách hàng. Impression và thứ hạng tăng khoảng 23%% trong quý đầu tiên, nhưng CTR giảm nhanh chóng. Giờ đây, người dùng có thể lấy thông tin ngay trên SERP mà không cần truy cập website để tìm kiếm.
David Amerland, Tác giả, diễn giả doanh nghiệp kiêm nhà phân tích:
Tất cả chúng ta đều thích những mẩu thông tin ngắn gọn, dễ tiếp nhận và nhanh chóng mang lại giá trị. Một bài viết trên The Guardian năm 2019 (có kèm liên kết) cho thấy khoảng thời gian tập trung chú ý trong khoảng một trăm năm qua vẫnkhông đổi. Những điều thực sự quan trọng với chúng ta sẽ luôn thu hút sự chú ý.
Hỏi: Có thể loại bỏ những gì khỏi nội dung hoặc trang web để người đọc dễ đọc lướt hơn mà không làm giảm chất lượng?
Grant Simmons, chuyên gia chiến lược SEO, nhà tương lai học, diễn giả kiêm tác giả:
Khoảng trắng mà các nhà thiết kế ưa chuộng có lúc phù hợp, nhưng không nhất thiết là trên web. Điều quan trọng để làm hài lòng người dùng là loại bỏ những khoảng trắng mênh mông mà nhiều nhà thiết kế thường đưa vào bố cục trang, đồng thời vẫn duy trì thiết kế trực quan, có cấu trúc tốt.
Seth Godin đã viết cuốn sách tuyệt hay “The Big Red Fez” với tiền đề khá đơn giản: “a web site visitor is a lot like a monkey looking for one thing: a banana. If that banana isn't easy to see and easy to get, your visitor is gone with a quick click on the ‘Back’ button”.
Remco:
Ảnh hero phủ kín toàn bộ màn hình, những câu đố buộc người đọc phải đoán mò, quá nhiều hình ảnh khiến đầu óc mệt mỏi, nội dung không liên quan đến chủ đề, chào bán quá mức, các yếu tố SEO cản trở trải nghiệm người dùng chất lượng.
David:
Đồ họa lòe loẹt, video không cần thiết.
Hỏi: Schema và các markup khác có thể giúp ích thế nào khi thời gian tập trung ngắn?
David:
Việc triển khai schema markup giúp công cụ tìm kiếm đưa ra câu trả lời nhanh dưới dạng danh sách, mẹo, v.v. Từ đó, những người quan tâm có thể tìm hiểu sâu hơn trên trang.
Grant:
Schema có thể giúp bạn giành Featured Snippets, qua đó trả lời câu hỏi ngay trên SERP và/hoặc dẫn người dùng đến phần/yếu tố phù hợp nhất trong nội dung của bạn.
Remco:
Schema khiến bạn chú trọng đến cấu trúc thông tin, điều rõ ràng có thể mang lại lợi ích cho độc giả. Bạn có thể dùng structured data và kết nối chúng với các tính năng trên web, giống như Google. Bạn cũng có thể dùng chúng để thiết lập các vòng lặp analytics, quản lý linh hoạt và theo dõi entities trên website, cải thiện tìm kiếm nội bộ, điều chỉnh internal links, v.v.
Hỏi: Bạn có mẹo viết nào phù hợp với những người khó tập trung lâu không?
Remco:
Hãy bắt đầu bằng cách nghe các bài phát biểu của những chính trị gia nổi tiếng và người có ảnh hưởng trên mạng. Chú ý kỹ đến từ ngữ họ sử dụng, cách xây dựng câu, cách thu hút mọi người và khơi gợi cảm xúc. Obama là một ví dụ điển hình. Bạn sẽ dễ dàng nhận ra cách diễn đạt của một diễn giả. Hãy thử áp dụng chúng vào nội dung của bạn.
David:
Về cách viết thì có: Hãy bắt đầu bằng một câu đúng sự thật. Đó làmẹo của HemingwayTôi dùng Goodreads để đưa ramẹo viết, nhưng không mẹo nào sánh được với lời khuyên ngắn gọn mà hiệu quả đến mức đáng kinh ngạc của Hemingway về cách bắt đầu.
Hỏi: Nhìn chung, bạn nghĩ những công nghệ nào và đặc biệt là xu hướng tìm kiếm nào sẽ tiếp tục làm thay đổi thời gian tập trung trong tương lai gần?
Ric:
Chúng ta đã chứng kiến video phát triển mạnh mẽ như một cách tiếp cận thông tin nhanh chóng với hình thức hấp dẫn — từ stories đến TikTok. Tôi dự đoán xu hướng này sẽ tiếp tục định hình cách chúng ta muốn tiếp nhận thông tin trong tương lai. Công nghệ kính thông minh vẫn chưa được áp dụng rộng rãi, dù có tiềm năng trở nên phổ biến ở khắp nơi; gần đây Google đã mua North, một đơn vị sáng tạo trong lĩnh vực này, nhưng mục đích của thương vụ vẫn chưa rõ.
Grant:
Tôi cho rằng hành vi của con người và cách họ tương tác với kết quả tìm kiếm phản ánh cách những kết quả đó được trình bày. Google nói rằng họ muốn đưa ra câu trả lời nhanh hơn, nhưng tôi nghĩ điều này không hẳn xuất phát từ lòng vị tha mà thiên về việc Google muốn giữ chân người dùng, tức là khiến mọi người quay lại vì kết quả hữu ích và được trình bày dễ tiếp thu.
Điều tương tự cũng đúng với nội dung trên web. Những người làm SEO nên nỗ lực khiến người dùng quay lại website bằng cách tập trung vào việc đáp ứng Search Query, mang lại giá trị và tạo trải nghiệm tuyệt vời.
Lời kết
Thành công của một chiến lược SEO biết cách tận dụng khoảng chú ý của người dùng phụ thuộc nhiều vào việc sáng tạo và tối ưu hóa nội dung. Đây là quá trình liên tục, bởi các xu hướng kỹ thuật số, đặc biệt là SEO, cùng hành vi người dùng không ngừng thay đổi. Không có công thức chung nào phù hợp với mọi loại nội dung và kênh. Bạn sẽ không thể thu hút sự chú ý của người dùng trong 100% trường hợp, nhưng có thể tạo nội dung hấp dẫn nhất có thể.
Để nội dung thực sự hấp dẫn đối tượng mục tiêu và nổi bật giữa những yếu tố gây xao nhãng trên mạng, bạn nên xem xét riêng từng nội dung, nền tảng và kênh phân phối. Nắm bắt ý định người dùng, xu hướng SEO, đồng thời tìm định dạng nội dung và kênh phân phối phù hợp cho ý tưởng và sản phẩm của bạn chính là chìa khóa.
Đưa góc nhìn thành kế hoạch.
Chia sẻ website và mục tiêu để LionTech tư vấn giải pháp phù hợp.
Đăng ký tư vấn ↗