Black Hat SEO và White Hat SEO: Khác nhau thế nào?

Bạn có biết mình đang sử dụng loại SEO nào không? Khi bắt đầu làm SEO, bạn có thể khó biết nên bắt đầu từ đâu vì hầu hết chuyên gia đều có ý kiến riêng về điều gì hiệu quả và điều gì không. Nếu bạn đang dùng các kỹ thuật Black Hat SEO, chúng có thể mang lại kết quả trong ngắn hạn, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng sẽ giúp bạn xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai.

Hiểu được sự khác biệt giữa Black Hat SEO, White Hat SEO và Gray Hat SEO ở khoảng giữa có thể giúp bạn đạt các mục tiêu SEO dài hạn. Hãy cùng tìm hiểu những phương pháp SEO này để bạn tự quyết định cách mình muốn cải thiện thứ hạng:

• White Hat SEO: Đứa con cưng của Google
• White Hat SEO và Black Hat SEO: Tìm cách qua mặt Google
• Gray Hat SEO: Kết hợp một chút Black Hat SEO và White Hat SEO
• Link Building là Black Hat, White Hat hay Gray Hat SEO?

White Hat SEO: Đứa con cưng của Google

White Hat SEO về cơ bản là làm SEO đúng theo cách Google mong muốn. Phương pháp này tuân theo hướng dẫn của Google và xây dựng một kế hoạch dài hạn có thể đứng vững trước mọi bản cập nhật của Google.

Hãy cùng tóm tắt cách Google muốn mọi người tối ưu website. (Tôi rất khuyên bạn nên tự đọc hướng dẫn của Google để biết thêm chi tiết.)

Nội dung chất lượng cao được tạo ra vì người dùng

Nội dung chất lượng cao là điều quan trọng hàng đầu bạn cần tập trung nếu đang tích cực làm SEO. Vì sao? Bởi dù bạn làm gì khác, nếu không có nội dung mà mọi người muốn đọc và chia sẻ, thứ hạng của bạn sẽ không tốt.

Đây cũng là nền tảng của White Hat SEO—trái ngược với Black Hat SEO, vốn không tập trung vào chất lượng nội dung. Trong thế giới lý tưởng của Google, bạn sẽ tạo ra nội dung thật sự xuất sắc, tuân thủ mọi Nguyên tắc của Google, đồng thời được mọi người đọc và chia sẻ rộng rãi. Đó là cốt lõi của White Hat SEO.

Nếu bạn không tạo nội dung thật tốt, nếu bạn viết cho công cụ tìm kiếm mà không quan tâm người xem nhìn thấy gì, thì bạn đã đi chệch khỏi White Hat SEO.

Trải nghiệm người dùng cũng thuộc nhóm này. Nếu nội dung của bạn khó đọc (chẳng hạn người dùng đang dùng điện thoại nhưng nội dung chưa được định dạng phù hợp để xem trên mobile) hoặc tải rất lâu, thì trải nghiệm người dùng sẽ không tốt. Điều đó làm giảm chất lượng và giảm khả năng đạt thứ hạng cao trên công cụ tìm kiếm.

Biết người dùng đang tìm kiếm keyword nào và sử dụng những keyword đó trong nội dung là ổn, nhưng điều này có thể nhanh chóng biến thành nhồi nhét keyword, một kỹ thuật SEO mũ đen.

Tôi khuyên bạn nên nghiên cứu keyword, tìm hiểu mọi người đang tìm kiếm điều gì, rồi viết nội dung để trả lời những câu hỏi đó. (Tất nhiên, SEMrush có một số công cụ rất hữu ích để hỗ trợ bạn, chẳng hạn như SEO Content Template. Đừng bận tâm đến lời quảng bá hơi trơ trẽn của tôi nhé!).

Giúp Google tìm thấy và hiểu website của bạn

Vậy nội dung tuyệt vời đã đủ chưa? Chưa! Nếu Google gặp vấn đề khi xem website của bạn (hãy nhớ, Google là bot đọc code chứ không nhìn thấy những gì chúng ta thấy), bạn sẽ gặp khó khăn trong việc đạt thứ hạng cao.

Bạn cần đảm bảo website có thể được Indexing (bạn có thể dùng robot.txt để cho Google biết những trang nào bạn muốn Google crawl và những trang nào không), Google có thể crawl website đúng cách và bạn có sitemap đầy đủ tất cả các trang quan trọng.

Bạn nên sử dụng Google Search Console để tải lên sitemap và kiểm tra xem có vấn đề nào khi Crawling website hay không.

Internal Linking tốt trên website cũng là điều bạn nên lưu ý. Các trang quan trọng nên xuất hiện trong menu và liên kết với nhau. Điều này liên quan đến trải nghiệm người dùng (thật khó chịu khi bạn không thể điều hướng website đúng cách!), nhưng cũng giúp Google hiểu trang nào quan trọng và trang nào không.

Tất nhiên, công cụ Site Audit của SEMrush sẽ kiểm tra sâu mọi loại lỗi website có thể ảnh hưởng đến thứ hạng của bạn. Bạn nên thường xuyên kiểm tra website để đảm bảo không phát sinh vấn đề mới.

SEO mũ trắng và SEO mũ đen: Cố đánh lừa Google

Google nói khá rõ những điều bạn không nên làm. Google cũng đưa ra một lời khuyên hữu ích: "A good rule of thumb is whether you would feel comfortable explaining what you have done...to a Google employee."

Khác với SEO mũ trắng, SEO mũ đen là phá vỡ mọi quy tắc. Và đúng là cách này có thể hiệu quả lúc đầu, tùy thuộc vào phương pháp bạn sử dụng, nhưng đây chỉ là chiến lược ngắn hạn. Google cập nhật thuật toán khá thường xuyên; nếu bạn làm điều gì đó mà biết rằng sớm muộn cũng sẽ gặp rắc rối, thì rất có thể điều đó sẽ xảy ra!

Hầu hết kỹ thuật SEO mũ đen mà tôi sẽ đề cập không còn hiệu quả, và việc áp dụng chúng chỉ làm giảm cơ hội đạt thứ hạng cao của bạn. Dù vậy, đôi khi biết những điều không nên làm cũng rất hữu ích, nên hãy cùng tìm hiểu nhé.

Văn bản ẩn - Đừng nghĩ rằng bạn có thể đánh lừa Google bằng cách đặt màu chữ của một số từ trùng với màu nền website. Cách này từng hiệu quả từ lâu. Người dùng không nhìn thấy phần chữ xấu xí, rối mắt, nhưng Google thì có và sẽ xếp hạng những website đó. Tuy nhiên, Google nhanh chóng phát hiện ra chiêu này.

Cloaking - Đây là trường hợp HTML hiển thị với khách truy cập khác với HTML hiển thị với Google bot. Cách này từng hiệu quả trong một thời gian vì một số website cần cho công cụ tìm kiếm thấy nội dung trên website.

Đánh cắp nội dung - Đây cũng có thể được xem là Duplicate Content. Nếu bạn thấy một bài viết hay ở đâu đó, đừng nghĩ rằng mình không phải là người đầu tiên từng nghĩ: "Oh, if I publish this on my site, then my site will rank too!". Chúng ta đã được học ở trường rằng đạo văn là không tốt. Dù sao thì Google cũng sẽ nhanh chóng phát hiện ra. Vì vậy, việc tạo nội dung độc đáo là vô cùng quan trọng!

Tự động xáo trộn bài viết - Có thể bạn đang nghĩ: "Ok, what if I don't steal the content but just change the words to synonyms, making most of the new content unique?" Đã có thời người ta dùng các chương trình tự động để thay từ trong một bài viết (spinning), tạo nội dung độc đáo, đăng lên rồi xếp hạng. Nội dung sẽ có keyword và ý nghĩa tương tự, còn những website tạo ra nhiều nội dung "mới" có thể xếp hạng cao hơn. Nhưng bài viết đọc không tự nhiên, rất giống bài gốc và không mang lại điều gì độc đáo hay mới mẻ.

Link farm - Đây là khi nhiều website cùng liên kết với nhau. Links là một tín hiệu quan trọng cho Google biết rằng người khác quan tâm đến nội dung của bạn, nên trước đây cách này từng có tác dụng. Nhưng giờ đây, rất dễ bị phát hiện khi backlink profile trông thiếu tự nhiên. Hơn nữa, nếu các website liên kết đến bạn không liên quan đến nhau, Google sẽ dễ dàng nhận ra bạn đang cố gian lận.

Mua links - Vẫn có người rao bán cách này: 'Mua X links với giá X đô la!' Đừng làm vậy. Nhiều khả năng links không có chất lượng tốt, và nếu bạn là người mới, bạn có thể lãng phí tiền hơn là cải thiện thứ hạng!

Negative SEO - Được rồi, đây không hẳn là một kỹ thuật black hat, nhưng vẫn thuộc cùng nhóm. Có thể bạn đang tự hỏi: "Well, what if I buy some bad links for my competitor? That will surely hurt their ranking, which by default will help me, right?". Không. Một lần nữa, bạn chỉ đang lãng phí tiền bạc và thời gian (mà còn khá xấu tính nữa!).

Ban đầu, Google bắt đầu phạt những website có backlink profile kém. Sau đó, một số người xấu tính nghĩ: "Oh, I'll just buy crappy links for my competitors to hurt them." Giờ đây, Google thường bỏ qua các links xấu; và ngay cả khi không bỏ qua, bạn vẫn có thể Disavow một link mà bạn cho rằng đang ảnh hưởng tiêu cực đến thứ hạng của mình. Tôi đã nói Negative SEO là xấu tính chưa nhỉ? Đừng xấu tính!

Đây là những kỹ thuật black hat phổ biến nhất. Một số cách từng có hiệu quả trong quá khứ và một số có thể vẫn hiệu quả ngày nay nếu bạn biết mình đang làm gì, nhưng tôi thực sự không khuyên bạn áp dụng.

Thế giới không phải lúc nào cũng chỉ có trắng và đen. Vậy còn Gray Hat SEO, nằm ở khoảng giữa thì sao?

Gray Hat SEO: Một chút Black Hat SEO và White Hat SEO

Gray hat về cơ bản là bất kỳ chiến lược SEO nào có thể không thuộc phạm vi white hat SEO, nhưng cũng không hẳn rơi vào khu vực black hat SEO. Ví dụ? Viết lại hoàn toàn một bài viết từng đạt kết quả tốt nhưng không bổ sung nội dung nguyên bản nào. Một ví dụ khác là xây dựng liên kết 3 hoặc 4 chiều. Ví dụ: website A liên kết đến website B, website B liên kết đến website C, rồi website C liên kết đến website A.

Điều gì được xem là gray hat SEO cũng có thể tùy thuộc vào người bạn đang trao đổi. Tôi từng nghe nói viết bài khách là một hình thức gray hat SEO. Có lẽ vì Matt Cutts, cựu kỹ sư của Google, từng nói vào năm 2014 rằng guest blogging đã chết. Nhưng thực tế không phải vậy.

Google không nói rằng việc viết bài cho các website khác là xấu. Nhưng nếu bạn viết cho một website rồi nhồi nhét cả đống liên kết của mình vào đó, thì đúng là bạn đang nhanh chóng bước vào vùng gray/black hat SEO. Còn nếu bạn viết bài khách và đặt liên kết đến website có liên quan đến mình ở cuối bài, trong phần tiểu sử, thì không. Đây vẫn là white hat SEO khá chuẩn (được rồi, có lẽ là màu be).

Link Building là black hat, white hat hay gray hat SEO?

Tôi từng gặp một số công ty lớn thẳng thừng tuyên bố: "we don't link build!" Tôi thấy điều đó khá hay. Nhìn chung, nếu bạn tạo nội dung chất lượng, có danh tiếng tốt và tối ưu on-page SEO xuất sắc, thì các liên kết và thứ hạng sẽ tự nhiên đến.

Lần đầu nghe điều này, tôi bắt đầu tự hỏi liệu Link Building có thuộc phạm vi black hat SEO hay white hat SEO không?

Điều đó tùy thuộc vào cách bạn thực hiện. Nếu bạn tham gia vào các link farm thì đúng, đó là black hat SEO.

Còn mua liên kết thì sao? Đúng vậy, nếu bạn mua hàng loạt liên kết thì đó là vấn đề. Nhưng nếu bạn tài trợ cho một tổ chức phi lợi nhuận và nhận được một liên kết trên website của họ thì sao? Về mặt kỹ thuật, đó có phải là liên kết được mua không? Tôi cho là đúng. Mặt khác, một tổ chức phi lợi nhuận muốn liên kết đến website của nhà hảo tâm tốt bụng cũng là điều tự nhiên!

Nếu bạn dùng một công cụ như SEMrush's Brand Monitoring tool để tìm xem có ai nhắc đến thương hiệu của bạn nhưng không liên kết đến website không thì sao? Việc liên hệ với họ và nói: "Hey, thanks for the mention! Would you mind linking to us as well?" có thực sự tệ đến vậy không? Không hẳn.

Với những chuyên gia tối ưu hóa công cụ tìm kiếm mới vào nghề, tôi khuyên bạn nên tin vào trực giác của mình. Nếu bạn cảm thấy điều đó không ổn, nếu bạn thấy như mình đang cố qua mặt Google, thì nhiều khả năng Google cũng sẽ nghĩ như vậy. Và nếu thuật toán chưa phát hiện ra thủ thuật lén lút của bạn lúc này, có lẽ nó sẽ phát hiện trong tương lai.

Thay vào đó, hãy tập trung tạo giá trị cho độc giả, cung cấp nội dung hữu ích, đảm bảo on-page SEO được tối ưu và xây dựng các mối quan hệ trực tuyến. Khi cân nhắc giữa black hat SEO và white hat SEO, hãy thực hiện đúng các bước để đảm bảo website của bạn đang đi đúng hướng.