Thứ Sáu tuần trước, chúng tôi đã chia sẻ tin lớn với các chuyên gia SEO trên khắp thế giới: Google đã chính thức thông báo phát hành Penguin Update 4.0. Penguin giờ đây trở thành một phần của thuật toán cốt lõi của Google và hoạt động theo thời gian thực.
Trước khi tìm hiểu những thay đổi này sẽ tác động thế nào đến ngành tìm kiếm, hãy cùng nhìn lại.
Thế giới lần đầu biết đến Penguin Update vào tháng 4 năm 2012. Mục đích chính của bản cập nhật này là xử lý các website có được backlink một cách không tự nhiên nhằm cải thiện thứ hạng. Sau khi Google triển khai bản cập nhật này, ảnh hưởng đến khoảng 3,1% search query, rất nhiều website đã phải chịu hình phạt của Google và vì thế biến mất khỏi kết quả tìm kiếm. Các quy tắc cuộc chơi hoàn toàn thay đổi, mở ra một kỷ nguyên mới trong Link Building .
Việc khôi phục sau hình phạt của Google vốn luôn mất nhiều thời gian, và phiên bản Penguin mới mà Google triển khai vào ngày 23 tháng 9 đã mang đến một số thay đổi đáng kể. “Trước đây, danh sách các website bị Penguin ảnh hưởng được cập nhật định kỳ cùng một lúc. Giờ đây Penguin hoạt động theo thời gian thực, vì vậy các thay đổi sẽ hiển thị nhanh hơn nhiều, thường có hiệu lực ngay sau khi chúng tôi crawl lại và index lại một trang,” Gary Illyes viết trên blog Google Webmaster.
Hãy cùng điểm qua những tính năng chính của Penguin 4.0 và xem chúng sẽ ảnh hưởng thế nào đến công việc của các chuyên gia SEO:
Penguin 4.0 được phát hành đồng thời ở tất cả quốc gia và ngôn ngữ. Điều này có nghĩa là mọi website đều chịu tác động như nhau, bất kể vị trí địa lý; các quy tắc áp dụng cho tất cả.
Giờ đây Penguin hoạt động theo thời gian thực. Điều này có nghĩa thứ hạng của bất kỳ trang nào cũng có thể thay đổi mỗi khi Google cập nhật thông tin về trang đó và các trang liên kết đến trang đó. Vì vậy, tác động tích cực lẫn tiêu cực từ hành động của bạn sẽ được nhận thấy nhanh hơn.
Thuật toán thời gian thực giúp bạn khôi phục nhanh hơn sau hình phạt của Google. Nếu website của bạn bị phạt và webmaster xử lý tốt việc cải thiện website cũng như gỡ bỏ các backlink có hại, bạn sẽ sớm thấy kết quả tích cực, ngay sau khi Google crawl lại các trang trên website.
Từ nay, Penguin là một phần của thuật toán cốt lõi của Google, không còn là bộ lọc riêng biệt. Vì vậy, thông báo chính thức cuối cùng của Google về bản cập nhật này đã được đưa ra. Từ giờ, bạn cần liên tục theo dõi hồ sơ backlink của mình.
Penguin ngày càng được áp dụng chi tiết hơn. Nói một cách đơn giản, thuật toán hiện tập trung vào những trang cụ thể mà các liên kết độc hại trỏ đến, thay vì toàn bộ website. Những hình phạt ở cấp độ vi mô này khó theo dõi hơn, vì vậy bạn cần thường xuyên kiểm tra tất cả subdomain quan trọng và các trang cụ thể trên website của mình.
Làm thế nào để tận dụng Penguin 4.0?
Một trong những lý do khiến Penguin nguy hiểm đến vậy là bạn sẽ không bao giờ được thông báo nếu website bị phạt. Bạn chỉ có thể suy đoán mình bị phạt dựa trên những dấu hiệu gián tiếp, chẳng hạn như organic traffic giảm mạnh hoặc thứ hạng của một số (hoặc tất cả) keyword, kể cả keyword thương hiệu, đi xuống.
Vì thuật toán được cập nhật cho phép bạn nhanh chóng thấy kết quả từ những hành động của mình, đây có thể là con dao hai lưỡi. Quá trình khôi phục diễn ra nhanh hơn, nhưng quá trình bị phạt cũng vậy. Sau đây là những việc bạn có thể làm để bảo vệ website khỏi tình trạng thứ hạng giảm bất ngờ:
Thường xuyên theo dõi vị trí của bạn trên SERP. Thiết lập thông báo qua email định kỳ để nắm được mọi thay đổi về vị trí. Hãy theo dõi không chỉ các keyword mà trang chủ đang xếp hạng, mà cả keyword của tất cả các phân khu quan trọng. Tom Clark đề xuất "so sánh thứ hạng keyword và tìm hiểu những keyword nào đột ngột tụt hạng."
Duy trì hồ sơ backlink lành mạnh và sạch. Hãy tạo thói quen thường xuyên kiểm tra các backlink mới và đã mất, giá trị và chất lượng của chúng, đồng thời xử lý những backlink đáng ngờ.
Thực hiện audit backlink chuyên sâu cho toàn bộ website. Vì Penguin mới áp dụng cách tiếp cận chi tiết đến từng phần, bạn cần audit backlink cho mỗi subdomain và phân khu quan trọng trên website (ví dụ: thực hiện audit riêng cho từng phiên bản ngôn ngữ của website).
Thiết lập thuộc tính trong Google Search Console cho từng subdomain hoặc subpath quan trọng và cập nhật file disavow khi cần. Bạn có thể dùng công cụ SEMrush Backlink Audit để định dạng file disavow dễ dàng và chính xác.
Bản cập nhật Penguin và tương lai của Link Building
Nhìn chung, tính năng “real-time” của Penguin có nghĩa là bạn có thể khôi phục sau khi bị phạt nhanh hơn. Bản cập nhật mới cho phép bạn tiến hành nhiều thử nghiệm với chi phí sai sót thấp hơn — miễn là bạn có chuyên môn và cẩn trọng.
Tuy nhiên, về lý thuyết, điều này có thể khiến các SEOer lão luyện tìm cách qua mặt hệ thống và một lần nữa thao túng kết quả SERP — chẳng hạn bằng cách xây dựng backlink cho các subdomain hoặc URL cụ thể, rồi quan sát phản ứng của Google trước những thử nghiệm đó. Chúng tôi đã đề nghị một số chuyên gia chia sẻ ý kiến về việc liệu bản cập nhật Penguin mới có dẫn đến một làn sóng mới của hình thức tối ưu hóa grey-hat hay không.
Tôi nghĩ tính chất thời gian thực sẽ khiến những kẻ spam khó biết liệu họ có bị Penguin, Panda hay thuật toán nào khác tác động hay không. Vì vậy, tôi không chắc điều này sẽ khiến mọi việc dễ hơn hay khó hơn. Thời gian sẽ trả lời.
Tóm lại là không. Tôi không tin việc Penguin chuyển sang thuật toán cốt lõi và hoạt động theo “real-time” sẽ dẫn đến nhiều hoạt động tối ưu hóa grey-hat hơn, vì hai lý do:
1. Real-time không có nghĩa là tức thì.
Dù Google sử dụng cụm từ “real-time”, vẫn sẽ có độ trễ trước khi bạn thấy kết quả của những backlink mới được tạo. Về lý thuyết, điều này chỉ xảy ra khi Google crawl cả trang của bạn lẫn trang liên kết đến website của bạn.
2. Google cho biết bản cập nhật này khiến Penguin “more granular”.
Nguyên văn cách Google mô tả tính chất granular của Penguin: “Penguin hiện giảm giá trị spam bằng cách điều chỉnh thứ hạng dựa trên các tín hiệu spam, thay vì ảnh hưởng đến thứ hạng của toàn bộ website.”
Một số chuyên gia SEO đã đưa ra giả thuyết rằng thuật toán Penguin mới có thể chỉ bỏ qua các liên kết spam, thay vì áp dụng biện pháp trừng phạt. Theo tuyên bố của Google, thuật toán Penguin sẽ ảnh hưởng đến các trang nhiều hơn là toàn bộ website. Điều này phần lớn sẽ ngăn chặn negative SEO, nhưng đồng thời khiến việc xác định tác động của các liên kết grey-hat được tạo ra để thử nghiệm và thao túng Penguin càng khó hơn.
Tóm lại, tôi tin rằng sẽ cực kỳ khó đo lường và hiểu được tác động của các liên kết thao túng lên thuật toán Penguin. Google thường cải thiện theo thời gian và tôi tin bản cập nhật mới này sẽ tiếp nối xu hướng đó.
Tôi nghĩ có một vài điều đáng lo ngại về cách triển khai Penguin mới này.
Trên thực tế, Google đã trao lại cơ hội thử nghiệm (và có thể là thao túng thuật toán) cho những người có đủ thời gian và nguồn lực. Tôi thấy có hai nhóm chính nhiều khả năng sẽ tận dụng điều này theo những cách gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả đối thủ cạnh tranh lẫn chất lượng chung của SERP.
Trước hết là những người thích đẩy giới hạn thử nghiệm để tìm hiểu cách thuật toán cốt lõi của Google hoạt động. Giờ đây, họ có thể kiểm tra những điều chưa rõ, đẩy giới hạn và một lần nữa tác động đến SERP.
Đáng lo ngại hơn có lẽ là việc trao cho những kẻ có ý đồ xấu khả năng thực sự kiểm chứng hiệu quả của các chiến dịch negative SEO. Mục tiêu mà Google tuyên bố luôn là đảm bảo thuật toán Penguin miễn nhiễm với negative SEO, nhưng những dấu hiệu ban đầu không mấy khả quan. Khách hàng đầu tiên liên hệ với tôi sau khi thuật toán Penguin mới được phát hành là một chủ doanh nghiệp đã theo dõi lượng lớn liên kết spam trỏ đến website của mình suốt nhiều tháng, nhưng không xử lý chúng theo lời khuyên của những người tin rằng “Google is generally very good at identifying negative SEO”. Chỉ trong vòng 24 giờ sau khi bản cập nhật được phát hành, khả năng hiển thị của website đã giảm đáng kể.
Dù rất vui vì cuối cùng Penguin đã phản hồi nhanh hơn, vẫn còn nhiều điều cần lưu ý khi mọi chuyện dần ngã ngũ. Trong lúc chờ đợi, chúng tôi sẽ tiếp tục tập trung hỗ trợ những người đang xử lý các tác vụ thủ công, bởi với họ, mọi thứ vẫn cần nỗ lực nghiêm túc và chú ý đến từng chi tiết.
Mỗi ngày chúng ta lại hiểu thêm về Penguin, thật tuyệt. Hôm trước tôi nói rằng có lẽ sẽ không còn cần Disavow nữa, và tôi đã đúng! Gary xác nhận điều đó hôm qua. Sau đó, ông giải thích rằng các hình phạt Penguin trước đây (sự kìm hãm thứ hạng) sẽ được gỡ bỏ trong vài ngày tới. Đây là tin CỰC LỚN.
Dù sao thì tôi sẽ chờ thêm dữ liệu. Tôi đã phân tích kỹ nhiều domain từng bị ảnh hưởng. Tôi nghĩ tuần tới sẽ rất đáng chú ý.
Dù còn hơi sớm để đánh giá tin này, có một vài khía cạnh đáng chú ý: Penguin trở thành một phần của thuật toán cốt lõi của Google, qua đó trở thành một yếu tố xếp hạng. Nếu điều này đúng, thì ngay khi có người tìm cách đánh lừa Google, thuật toán sẽ lập tức điều chỉnh thứ hạng. Tại Bruce Clay, chúng tôi đang phân tích tác động thực tế này và sẽ có thêm dữ liệu cũng như phân tích vào cuối tháng 10.
Tôi không nghĩ có điều gì Google từng làm có thể ngăn các chuyên gia SEO tìm cách lách luật! Nhưng đúng vậy, tôi hiểu vì sao Penguin 4.0 có thể mang lại lợi thế cho những người làm SEO thử nghiệm với backlink nhân tạo. Mọi người đã bàn luận về điều này kể từ khi Penguin 4.0 được công bố, nhưng còn quá sớm để biết liệu điều đó có thực sự xảy ra hay không.
Các chuyên gia SEO Grey-hat chắc chắn sẽ phải điều chỉnh quy trình, và các chuyên gia SEO black-hat cũng vậy. Chuyện này giống như việc sử dụng chất kích thích trong thể thao: trừ khi bạn có năng lực phi thường, bạn biết rằng để chiến thắng, có thể bạn phải tăng cường thành tích một cách nhân tạo; nhưng nếu bị phát hiện, sự nghiệp của bạn có thể chấm dứt mãi mãi. Điều khiến tôi lo ngại hơn là mức độ chi tiết của Penguin 4.0 có thể giúp các chuyên gia SEO tiêu cực dễ dàng chiếm lĩnh SERP cho một keyword cụ thể hoặc một ngách siêu nhỏ mà không bị phát hiện.
5 sai lầm phổ biến khi Disavow links
Tôi đã nhấn mạnh rằng Penguin 4.0 hoạt động theo thời gian thực, vì vậy việc thường xuyên theo dõi backlink và loại bỏ những backlink nguy hiểm là vô cùng cần thiết. Chúng tôi đã phân tích 30 000 chiến dịch được tạo bằng công cụ SEMrush Backlink Audit để tìm hiểu cách các chuyên gia SEO Disavow links và xác định những sai lầm phổ biến nhất.
21 phần trăm tệp Disavow mà chúng tôi nghiên cứu không tuân thủ các quy định của Google Search Console. Hãy cùng xem những sai lầm thường gặp nhất:
1) Không thêm “domain” trước tên domain khi Disavow links từ toàn bộ domain
Google chỉ nhận diện những dòng bắt đầu bằng http hoặc domain. www.domain.com, Google sẽ bỏ qua dòng này và không Disavow link đó.
Đúng: domain: mydomain.com
Sai: mydomain.com
2) Dùng dấu ngoặc kép ở đầu dòng
Một lần nữa, Google sẽ bỏ qua một dòng bắt đầu bằng bất kỳ nội dung nào ngoài http hoặc domain.
Đúng: http://www.domain.com/index.html
Sai: ‘http://www.domain.com/index.html’
3) Định dạng tệp không chính xác
Sử dụng dấu phân cách dòng không chính xác trong một số công cụ có thể khiến dữ liệu nhiều dòng bị gộp thành một dòng. Google sẽ không thể nhận diện tệp đúng cách và áp dụng các quy tắc Disavow.
4) Chỉ thêm URL vào tệp Disavow
Đôi khi, một backlink từ một bài viết có thể xuất hiện trên một vài trang khác của website, chẳng hạn như các trang giới thiệu bài viết nổi bật trong tháng, bài viết theo danh mục, v.v. Vì vậy, nếu muốn đảm bảo Google không tính đến mối liên kết giữa website của bạn và một website cụ thể, chỉ Disavow một URL cụ thể là chưa đủ. Bạn cần Disavow toàn bộ domain đó.
5) Thêm bình luận mà không dùng “#”
Bạn không bắt buộc phải thêm bình luận vào tệp Disavow. Tuy nhiên, nếu quyết định cung cấp thêm thông tin, hãy đảm bảo việc đó không cản trở Google phân tích tệp.
Sau khi tải tệp Disavow lên, hãy luôn kiểm tra xem Google đã nhận diện chính xác bao nhiêu dòng. Nếu con số này không khớp với số dòng trong yêu cầu của bạn, hãy kiểm tra xem tệp có tuân thủ các quy tắc của GSC hay không.
Chúng tôi khuyên bạn nên bắt đầu kiểm tra hồ sơ backlink càng sớm càng tốt và duy trì thói quen thực hiện việc này thường xuyên.
Đưa góc nhìn thành kế hoạch.
Chia sẻ website và mục tiêu để LionTech tư vấn giải pháp phù hợp.
Đăng ký tư vấn ↗